Bugun...
SON DAKİKA

Suriye Kaosunda Türkiye’nin Açmazları

Suriye Savaşı Idlip' te bir perdenin kapanışa doğru ilerleyişiyle sürmektedir. Sonrasında gelişecek gelişmeler üzerinde irdelemeler yapmak gerekirse taraflar, sınırlar ve politik konjonktürel durumlar üzerinde durmak gerekmektedir. “İdlipte neler oluyor?” sorusuna yanıt vermeden önce okurlar için kısa bir Suriye İç Savaşı taraması yaptım.
facebook-paylas
 Tarih: 12-02-2020 12:06:09  -   Güncelleme: 12-02-2020 14:29:09

Suriye Kaosunda Türkiye’nin Açmazları

    Suriye Savaşı İdlip' te bir perdenin kapanışa doğru ilerleyişiyle sürmektedir. Sonrasında gelişecek gelişmeler üzerinde irdelemeler yapmak gerekirse taraflar, sınırlar ve politik konjonktürel durumlar üzerinde durmak gerekmektedir. İdlip’te neler oluyor? sorusuna yanıt vermeden önce okurlar için kısa bir Suriye İç Savaşı taraması yaptım.

    İdlib şehri El Nusra cephesi liderliğindeki radikal dinci örgütlerin eline geçtiğinde tarihler  Mart 2015’ i gösteriyordu. Türkiye’nin bu örgütlere gizli destekler sağladığı iddia edilmişti. 26 Ocak Kobane de IŞİD yenilgisi ile Nusra ve bileşenleri tekrar güçlendirilmeye başlandılar.  İdlip, Esad rejimi için ÖSO karşısında önemli bir kayıptı. Halep artık ciddi tehdit altındaydı.  Devamında Palmira kentini de IŞİD ele geçirdi. Fırat'ın batısında El Nusra, Doğusunda da IŞİD Esad ve YPG ile çatışıyorlardı. Bu savaşlar Halep ve Haseke merkezlerinde yoğunluk gösterdi. Eylül ayına doğru Doğu Guta Ceyşül İslam’ın kontrolüne geçti. Bu süreçte Rusya Suriye’de ki varlığını belirginleştirdi. Lazkiye de üslenen Rus Kuvvetleri 30 Eylül 2015’te Suriyeli Muhalifler ve IŞİD e bombardımanlar gerçekleştirmeye başladı. Kobane Savaşı ile (24 Ekim 2015) ABD Suriye Kaosuna doğrudan dahil oldular. Bu süreçte Türkiye bir Rus savaş uçağını düşürdüğünde tarihler 24 Kasım 2015 i gösteriyordu. “7 Haziran seçimlerinden sonra Türkiye içindeki demokratikleşme umutları 1 Kasım seçimleri sonrasında hayal kırıklıklarıyla sert otoriterleşmeye evrildi. Çözüm süreci zayıfladı ve çatışmalar yeniden başladı. Sonrasında Öz Yönetim savaşları devamında 15 Temmuz Darbe girişimi...”

     24 Ağustosta Türkiye'nin, Suriye’ye ilk doğrudan müdahalesi gerçekleşti. FKH(Fırat Kalkanı Harekatı) ile Ezaz ve Cerablus hattı IŞİD den ele geçirildi. Ağustos 2015 te YPG ile de ilk sıcak çatışma Cerablus kırsalında yaşandı. Türkiye bu operasyonla El Bab’ı alarak Menbiç  ve Efrin koridorunun birleşmesini engelledi. YPG nin koridoru tamamlamak için tutumu yetersizdi ya da rejim üzerinden koridoru oluşturma yolunu seçtiler. Aksi takdirde daha güneyden Halep üzeri de bunu yapabilirlerdi. Çünkü rejim en güçsüz dönemindeydi. Artık Suriye’de ipler Putin’ in elindeydi. FKH’ nin 2017 de bitirildiği ilan edildi. 6 Kasım 2016 da başlayan Fırat’ın Gazabı Hamlesi(HXF) 17 Ekim 2017 de IŞİD’in yenilgisiyle Rakka da yapılan basın açıklamasıyla dünyaya duyuruldu. Daha sonra Fırat Nehri’nin doğusunda kalan Deyr-e  Zor kırsalı YPG tarafından IŞİD den alındı.

    Rusya’nın ve İran’ın doğrudan müdahalesiyle toparlanan Esad Rejimi,  ISİD in yenilgisiyle nefes aldı ve Palmira ve Deyr-e Zor başta olmak üzere kaybettiği yerlerde denetimi geri almaya başladı. Eylül 2017’de Astana mutabakatı Rusya, İran ve Türkiye arasında imzalandı. Türkiye ÖSO’nun bir anlamda sözcülüğünü üstlenmiş oldu. Ekim 2019’da Soçi Mutabakatı ile İdlip çevresinde gözetleme kuleleri inşa edildi. Doğu Guta’da sıkışan cihadist örgüt mensuplarının otobüslerle İdlib’e taşındığını izledik. Türkiye Soçi ile garantör ülke pozisyonuna geçmiş oldu. Yani İdlip’te Muhalifler Türkiye’ye bel bağlamış durumda. Türkiye bu anlaşmaların sağladığı Rus izniyle Rojava’ ya iki operasyon yapmış oldu. Zeytin Dalı ve Barış Pınarı Operasyonları Rusya ile Kürt kartına karşı ÖSO’nun tasfiyesi antlaşması olduğu aşikar bir görünümde. İşte bu nasıl yapılacak? Bu bir soru işareti.

    Şimdi ÖSO için yeni otobüs seferleri düzenlenme zamanı geldiği için mi bilinmez ama bir kısmı Libya ya bir kısmı Kuzey Suriye’ye göndermekle bitmeyecekler gibi. Bu nedenle bu gruplar Türkiye’nin kendisi için ciddi güvenlik tehdidi oluşturmaktadır. Son dönemde Rusya, İran ve Suriye üçlüsüyle doğrudan sıcak çatışmaların ve can kayıplarının yaşanması ne tür bir bataklığa girildiğini göstermektedir. Türkiye “Aşağı tükürsen sakal yukarı tükürsen bıyık.” misali zor bir açmaza girmiş bulunuyor. Öte yandan YPG’nin Rusya garantörlüğünde istediğini alması olası bir durum artık. ABD’de Irak ve Suriye de Kürt topraklarına tutunmada ısrarlı en azından petrol için. Peki olası Türkiye- Suriye Savaşında ABD ve NATO Türkiye’yi destekler mi? İran, Irak, Suriye sınırları boyunca sıcak çatışma yaşayan bir Türkiye, ekonomik ve politik dağınıklığın yanında Rus S- 400’lerini almaya giderken Patriotlar'dan da olma riskini ne kadar kaldırabilir?  Türkiye, Ortadoğu paylaşım savaşlarına yeniden dahil olma riskini göz ardı etmemeli.

    Unutulmamalı ki ABD ve Rusya’nın gizli ajandalarında ne yazdığı belli olmaz. Türkiye mevcut durumda savaşa girerek kendini koruyamaz. Orta Doğu da kimin kuzu olduğu anlaşıldığında post çoktan delinmiş oluyor. Bir kez daha belirtmekte fayda var Türkiye Suriye’de bir bataklığa saplamış bir durumdadır.  NATO her ne kadar ‘müttefiğimizin arkasındayız’ dese de iki sembolik olayı hatırlatmakta fayda var. 2003’te Irak’a asker gönderme vetosu ile Türk askerlerinin başına çuval geçiren ABD ile 2015 te uçağını düşürdüğü Rusya’dan hangisini seçerse seçsin ağır diyet ödemek zorunda kalacaktır. Peki Türkiye bu sorunu nasıl çözebilir? Şahsen içerde ve dışarda; demokratik ve barışçı tutumdan başka bir yol görememekteyim. Bu şartlarda uluslararası hukuk normlarına dönmek en aklı başında hamle olacaktır diyerek noktalıyorum. Esen kalınız.

 

Anatolia HABER - Şerafettin METE

  Bu haber 661 defa okunmuştur.

  YORUMLAR YORUM YAP | 0 Yorum
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  DİĞER ANALİZ HABER Haberleri
  • BUGÜN ÇOK OKUNANLAR
  • BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR
  • BU AY ÇOK OKUNANLAR
  HAVA DURUMU
  HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar
GAZETEMİZ
  ANKET Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
  HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI YUKARI